നമ്മുടെ ചിന്തകൾ നമ്മുടേത് തന്നെയാണോ? അൽഗോരിതങ്ങൾ ഭരിക്കുന്ന പുതിയ ലോകം

മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കണ്ടുപിടുത്തം എന്താണെന്ന് ചോദിച്ചാൽ, ഇന്നത്തെ സാങ്കേതിക വിദഗ്ധർ ഒരേ സ്വരത്തിൽ പറയുന്ന ഉത്തരമാണ് ‘മൈക്രോചിപ്പുകൾ’. മുടിനാരിഴയേക്കാളും, രക്തകോശങ്ങളേക്കാളും എന്തിന്, ഒരു വൈറസിനേക്കാളും ചെറിയ ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഈ ചിപ്പുകളാണ് ഇന്ന് ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. എന്നാൽ വെറുമൊരു സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നതിലുപരി, നമ്മുടെ ശ്വാസോച്ഛ്വാസത്തെയും ഹൃദയമിടിപ്പിനെയും ചിന്തകളെപ്പോലും നിയന്ത്രിക്കുന്ന തലത്തിലേക്ക് ഈ അൽഗോരിതങ്ങൾ വളർന്നിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് സത്യം.

പ്രവചിക്കുന്ന അൽഗോരിതങ്ങൾ: ഒരു പഴയ കഥ

2012-ൽ അമേരിക്കയിലെ പ്രശസ്തമായ ‘ടാർഗറ്റ്’ (Target) എന്ന സൂപ്പർമാർക്കറ്റിൽ നടന്ന ഒരു സംഭവം അൽഗോരിതങ്ങളുടെ ശക്തി വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്. ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന തന്റെ മകൾക്ക് ഗർഭിണികൾക്കുള്ള ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും വസ്ത്രങ്ങളുടെയും കൂപ്പണുകൾ അയച്ചുകൊടുത്തതിന് ദേഷ്യപ്പെട്ട് ഒരു പിതാവ് കടയിൽ ബഹളമുണ്ടാക്കി. എന്നാൽ രണ്ടാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം അദ്ദേഹം ആ കടക്കാരോട് മാപ്പ് പറഞ്ഞു. കാരണം, തന്റെ മകൾ ഗർഭിണിയാണെന്ന വിവരം ആ പിതാവ് അറിയുന്നതിനും മുൻപേ, അവളുടെ പർച്ചേസിംഗ് രീതികൾ വിശകലനം ചെയ്ത് ആ കടയിലെ അൽഗോരിതം തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു.

ഇത് 2012-ലെ കാര്യമാണ്. നാം ഇന്ന് ജീവിക്കുന്നത് 2026-ലാണ്. ന്യൂറാലിങ്ക് പോലുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ അൽഗോരിതങ്ങളുടെ സ്വാധീനം എത്രത്തോളമാണെന്ന് ഊഹിക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ.

കേരളത്തിലെ ‘ഡിജിറ്റൽ’ ജീവിതം

നമ്മുടെ കൊച്ചു കേരളത്തിലും അൽഗോരിതങ്ങളുടെ കളി തകൃതിയാണ്. ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം, വാട്സാപ്പ്, ഗൂഗിൾ സെർച്ച് എന്നിവയിലൂടെ നാം ഓരോരുത്തരും നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.

നിങ്ങളുടെ അടുത്ത സുഹൃത്തും നിങ്ങളും ഒരേ വിഷയം ഗൂഗിളിൽ തിരഞ്ഞാൽ ലഭിക്കുന്ന ഉത്തരങ്ങൾ ഒന്നാകണമെന്നില്ല. നിങ്ങളുടെ മുൻകാല ഹിസ്റ്ററി, ഇഷ്ടങ്ങൾ, അനിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയൊക്കെ കണക്കിലെടുത്ത് നിങ്ങൾ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് മാത്രമാണ് ഗൂഗിൾ നിങ്ങൾക്ക് കാണിച്ചുതരുന്നത്.

ഇതൊരു ലളിതമായ ഉദാഹരണത്തിലൂടെ വ്യക്തമാക്കാം:

• ആരോഗ്യം: വണ്ണം കുറയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് അത് മറ്റാരോടും പറയേണ്ടി വരില്ല. “7 ദിവസം കൊണ്ട് 7 കിലോ കുറയ്ക്കാം” എന്നതപോലുള്ള പരസ്യങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ഫോണിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങും.
• ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ: തലയിൽ താരനുള്ള ഒരാൾക്ക്, കേരളത്തിലെ അങ്ങോളമിങ്ങോളമുള്ള ആയുർവേദ എണ്ണകളുടെയും മരുന്നുകളുടെയും പരസ്യങ്ങൾ നിരന്തരം ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും.
• ന്യൂ ഇയർ റെസല്യൂഷൻ: ജനുവരി ഒന്ന് ആകുമ്പോഴേക്കും ജിമ്മുകളുടെ പരസ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഫീഡ് നിറയുന്നത് നാം ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടാകും.

‘ഫിൽട്ടർ ബബിളുകൾ’ എന്ന കെണി

നാം ഒരു വീഡിയോയോ റീലോ 3 സെക്കൻഡ് കണ്ടാൽ മതി, അൽഗോരിതത്തിന് മനസ്സിലാകും നമുക്ക് അതിൽ താല്പര്യമുണ്ടെന്ന്. ലൈക്കോ ഷെയറോ കൂടി ചെയ്താൽ പിന്നെ പറയുകയും വേണ്ട. പിന്നീട് നമ്മുടെ ഫീഡിൽ വരുന്നത് മുഴുവൻ അത്തരം കണ്ടന്റുകൾ മാത്രമായിരിക്കും.

ഇത് നമ്മളെ ഒരു ‘പേഴ്സണൽ ബബിളിൽ’ (Personal Bubble) തളച്ചിടുന്നു. നമുക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് മാത്രം കാണുന്ന, കേൾക്കുന്ന ഒരു ലോകം. ഇത് നമ്മെ ഒരു ‘പാസീവ് കൺസ്യൂമർ’ (Passive Consumer) മാത്രമാക്കി മാറ്റുന്നു.

അദൃശ്യമായ നിയന്ത്രണം

ഇവ നമ്മുടെ സ്വഭാവത്തെയും തീരുമാനങ്ങളെയും എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു?

1. സൗന്ദര്യ സങ്കല്പങ്ങൾ: വെളുപ്പാണ് സൗന്ദര്യം, കറുപ്പ് മോശമാണ് തുടങ്ങിയ തെറ്റായ ബോധങ്ങൾ നമ്മുടെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും ഇത്തരം പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ നാം കാണുന്ന ദൃശ്യങ്ങളാണ്.
2. യാത്രകളും വിവാഹങ്ങളും: വിവാഹം എങ്ങനെയാകണം, എവിടെ യാത്ര പോകണം എന്നതൊക്കെ പലപ്പോഴും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം റീലുകളിൽ കാണുന്ന ട്രെൻഡുകൾക്കനുസരിച്ചാണ് നാം തീരുമാനിക്കുന്നത്.
3. രാഷ്ട്രീയം: ഇലക്ഷൻ സമയത്ത് നമ്മുടെ രാഷ്ട്രീയ ചായ്‌വുകൾക്കനുസരിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ മാത്രം ഫീഡിൽ വരുന്നത്, നിഷ്പക്ഷമായ തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള നമ്മുടെ കഴിവ് ഇല്ലാതാക്കുന്നു.
4. വികാരങ്ങൾ: തൊഴിലിടങ്ങളിലെ സമ്മർദ്ദവും ദേഷ്യവും ഈഗോയുമെല്ലാം സ്വാഭാവികമാണെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള കണ്ടന്റുകൾ നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നു.

നമ്മൾ പോലുമറിയാതെ നമ്മുടെ സമയം അപഹരിക്കപ്പെടുകയും, നമ്മുടെ സ്വകാര്യത നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരു ‘ഓട്ടോ പൈലറ്റ്’ മോഡിലാണ് പലപ്പോഴും നമ്മുടെ ജീവിതം മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്.

എവിടെയാണ് പരിഹാരം?

നമ്മുടെ ചിന്തകളും തീരുമാനങ്ങളും അൽഗോരിതങ്ങൾക്ക് വിട്ടുകൊടുക്കാതെ, ബോധപൂർവ്വം ജീവിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിനുള്ള ഏക പോംവഴി. സ്ക്രീനിലെ മായക്കാഴ്ചകൾക്കപ്പുറം സ്വന്തം ബുദ്ധിമുയോഗിച്ച് ചിന്തിക്കാനും തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനും നമുക്ക് സാധിക്കണം. ‘റീസെറ്റ്’ ബട്ടൺ അമർത്തേണ്ടത് ഫോണിലല്ല, നമ്മുടെ ശീലങ്ങളിലാണ്.